Wat is Cryptorchidie?
Cryptorchidie bij de reu houdt in dat één of beide testikels niet zijn ingedaald. We spreken dan van een ‘Binnenbal’. Het is één van de meest voorkomende afwijkingen in de ontwikkeling van het geslachtsapparaat bij mannelijke dieren. Bij katten is de afwijking vrij zeldzaam, maar bij honden komt het regelmatig voor (variërend per ras 0,8-11%). Bij kleinere rassen, zoals Poedels, Yorkshire Terriërs, Teckels, Chihuahua’s, Maltezer, Dwergschnauzers en Shelties, komt het vaker voor. Er wordt gedacht dat er een erfelijke achtergrond is, maar het is nog niet precies bekend hoe dit overgebracht wordt.
Diagnose
In het algemeen dalen de testikels vanuit de buikholte, via het lieskanaal af naar de balzak binnen 10 dagen na de geboorte. Bij de meeste dieren zijn beide testikels op 8 weken leeftijd al in de balzak aanwezig, maar het afdalen kan tot 6 maanden leeftijd gebeuren. Er zit dus nogal wat variatie in de tijd die er voor het afdalen staat, en het komt dus voor dat ook na 8 weken de balletjes nog kunnen indalen. Als op een leeftijd van een half jaar één of beide balletjes niet ingedaald zijn, mag worden aangenomen dat dit ook niet meer zal gebeuren. Wanneer de pup bij ons komt voor de enting, wordt er altijd gecontroleerd of beide testikels zijn ingedaald. Als een testikel niet is ingedaald, kan deze net voor de balzak, in het lieskanaal of nog in de buikholte liggen.
Gevolgen van Cryptorchidie voor de vruchtbaarheid
De binnenbal produceert net als de ingedaalde bal de gebruikelijke mannelijke hormonen. Het eenzijdig verwijderen van de ingedaalde testikel heeft dan ook geen invloed op de geslachtsdrift. Wel is het zo dat de binnenbal geen vruchtbaar zaad produceert. Voor de rijping van het zaad is het namelijk noodzakelijk dat de testikel buiten de buikholte ligt, waar het een paar graden koeler is. Toch is het zo, dat een reu die cryptorch is, bijna net zo vruchtbaar is als een reu met 2 ingedaalde testikels. Omdat het hier mogelijk om een erfelijk bepaalde aandoening gaat, wordt afgeraden zo’n reu te gebruiken om mee te fokken.
Risico’s van Cryptorchidie
De niet ingedaalde testikel heeft een verhoogde kans op ontaarding van het weefsel. Er ontstaat dan dus een testikeltumor. Dit heeft te maken met de wat hogere temperatuur waaraan de testikel wordt blootgesteld. Een testikel in de buik heeft een hogere kans op tumorvorming dan een testikel die is afgezakt tot de lies. Vaak produceren deze tumoren hormonen, waardoor het gedrag of uiterlijk verandert, of de hond aantrekkelijk wordt voor andere reuen. Bij een normale reu met 2 ingedaalde testikels is de kans op het ontstaan van testikeltumoren maar ongeveer 0,1%. Bij cryptorche reuen is deze kans ca. 25 keer groter. Afhankelijk van de soort testikeltumor kan deze wel uitzaaien, maar dit gebeurt vaak pas in een later stadium.
Wat betekent dit voor de hond?
Tot voor kort werd aangeraden een cryptorche reu standaard te castreren om de risico’s van testikeltumoren tegen te gaan. Onlangs heeft de Faculteit der Diergeneeskunde in Utrecht een groot onderzoek uitgevoerd, om na te gaan of dit wel het juiste advies is. De operatie van een binnenbal is namelijk niet altijd eenvoudig en is belastender voor de hond dan een “gewone” castratie. Hierdoor zitten er iets meer risico’s aan de operatie. Het onderzoek heeft uitgewezen, dat het risico van de operatie niet opweegt tegen het risico op het ontstaan van testikeltumoren. Met andere woorden: een cryptorche reu hoeft niet standaard gecastreerd te worden, tenzij er andere redenen zijn (bijvoorbeeld het gedrag) om de hond te laten castreren. Zolang de hond maar met regelmaat (in ieder geval jaarlijks met de enting) gecontroleerd wordt (door middel van het goed voelen in de buik of het maken van een echo), kunnen problemen met betrekking tot tumorvorming vroegtijdig worden opgespoord of zelfs voorkomen.